19 kwietnia 1809 roku ks. Józef Poniatowski z ok. 20 tys. żołnierzy stawił czoła 30-tysięcznemu korpusowi austriackiemu pod Raszynem, na przedpolach Warszawy.1
Bitwa i skutki
Polacy odparli kawalerię austriacką, o Falenty walczono z wymiennym powodzeniem – Poniatowski osobiście poprowadził kontratak. Wieczorem Austriacy wdarli się do Raszyna; śmiertelnie ranny został płk Cyprian Godebski, weteran Legionów. Przed północą Poniatowski zarządził odwrót i oddał Warszawę.1
Bitwa nie przesądziła wojny: wojsko polskie weszło do Galicji (Sandomierz, Zamość, Lwów, Kraków), a traktat w Schönbrunn z 14 października 1809 roku powiększył Księstwo Warszawskie o ponad 50 tys. km².1
Inne liczby, inny obraz końca bitwy
Arkadiusz Piecyk (Scripta Historica, 2022) podaje mniejsze siły po obu stronach niż dzieje.pl: ks. Józef miał „niecałe 14 tys.” żołnierzy, a atakujący VII korpus arcyksięcia Ferdynanda d’Este – ponad 25 tys. (dzieje.pl: ok. 19 tys. i 1200 Sasów wobec ok. 30 tys.).21
Według Piecyka Austriacy uderzyli ok. 14.00 na dwóch kierunkach; Węgrzy 48 pułku wyparli Polaków z Falent Małych, po czym Poniatowski z resztkami 8 i 1 pułku odzyskał pozycje. Ok. 18.00 przeciwnik zajął Janki, a ok. 20.30 natarcie na Raszyn zatrzymał ogień 16 dział polsko-saskich; ok. 22.00 polski kontratak wyrzucił Austriaków z Raszyna. Oba źródła zgadzają się, że Poniatowski wycofał się potem i oddał Warszawę – różnią się w ocenie, kto zakończył walkę w samym Raszynie.21