Stanisław Sosabowski w 1939 roku bronił Warszawy na czele 21 Pułku Piechoty, a w Wielkiej Brytanii stworzył 1 Samodzielną Brygadę Spadochronową i dowodził nią pod Arnhem. Obarczony przez Brytyjczyków winą za klęskę operacji Market Garden, został odwołany; po wojnie pracował jako robotnik w Londynie.12
Droga do wojska
Pochodził z kolejarskiej rodziny ze Stanisławowa. W 1910 roku zaczął studia ekonomiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale po śmierci ojca wrócił do domu, gdzie został komendantem Drużyn Strzeleckich.1
W 1913 roku powołano go do armii austro-węgierskiej (58 pułk piechoty); odznaczony za męstwo, awansował na porucznika, w 1915 roku został ranny. W listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego jako major. Ze względu na zdrowie nie walczył w wojnie 1920 roku – pracował w Ministerstwie Spraw Wojskowych.1
Oficer II Rzeczypospolitej
Od 1922 roku studiował w Wyższej Szkole Wojennej, potem służył w Sztabie Generalnym. Był zastępcą dowódcy 3 Pułku Strzelców Podhalańskich, wykładowcą logistyki w WSWoj, a od 1937 roku, już jako pułkownik, dowodził 9 Pułkiem Piechoty Legionów w Zamościu. W styczniu 1939 roku objął 21 Pułk Piechoty „Dzieci Warszawy”.1
Wrzesień 1939
Pułk walczył pod Mławą, a od 15 września bronił odcinka Grochowa w oblężonej Warszawie; 16 września pokonał silniejszy pułk niemiecki. Przed kapitulacją Sosabowski otrzymał Virtuti Militari III klasy.12
Po kapitulacji działał w Służbie Zwycięstwu Polski. Pod fałszywym nazwiskiem przedostał się przez Węgry do Francji, gdzie został dowódcą piechoty dywizyjnej 4 Dywizji Piechoty. 19 czerwca 1940 roku ewakuował się z ok. 6 tys. żołnierzy do Wielkiej Brytanii.21
Brygada spadochronowa
W Szkocji objął 4 Brygadę Kadrową Strzelców i przekształcił ją w pierwszą polską jednostkę spadochronową – żołnierzy szkolono w Largo House, a skoki odbywali w Ringway. 23 września 1941 roku gen. Władysław Sikorski nadał jej nazwę 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Brygada miała wspierać powstanie w kraju.12
Arnhem i odwołanie
We wrześniu 1944 roku brygada walczyła w operacji Market Garden – zob. Arnhem 1944. Operacja się nie powiodła, a brygada poniosła ciężkie straty. Brytyjczycy obarczyli winą Sosabowskiego, krytykującego ich dowodzenie; 27 grudnia 1944 roku na ich żądanie odwołano go z dowództwa i mianowano inspektorem jednostek etapowych i wartowniczych.12
Emigracja
Zdemobilizowany w lipcu 1948 roku, sprowadził do Wielkiej Brytanii żonę i syna, powstańca warszawskiego, który stracił wzrok. Pracował jako magazynier w fabryce silników elektrycznych, a potem w fabryce telewizorów. Wydał wspomnienia „Najkrótszą drogą” i „Droga wiodła ugorem”.12
Zmarł 25 września 1967 roku w Londynie. W 1969 roku spadochroniarze przewieźli jego prochy do Polski; zgodnie z jego wolą spoczął na Powązkach Wojskowych. Jego imię nosi 6 Brygada Powietrznodesantowa.213