Stanisław Koniecpolski był jednym z najzdolniejszych wodzów Rzeczypospolitej: pod Trzcianą w 1629 roku pokonał króla Szwecji Gustawa II Adolfa, a przez ćwierć wieku odpierał najazdy tatarskie i tureckie na granicy południowo-wschodniej. Od 1632 roku był hetmanem wielkim koronnym.12
Cecora i niewola
Pochodził z zamożnego rodu magnackiego. Buławę polną otrzymał w 1618 roku – za walki z Tatarami i dzięki pozycji rodziny. W 1620 roku jako zastępca hetmana Stanisława Żółkiewskiego uczestniczył w wyprawie zakończonej klęską pod Cecorą i trafił do niewoli tureckiej; wrócił w 1623 roku po zapłaceniu bardzo wysokiego okupu.13
Obrońca granicy
Rok po powrocie, w 1624 roku, pokonał Tatarów budziackich pod Martynowem. Kolejne zwycięstwa odniósł w 1633 roku pod Sasowym Rogiem, a 20 października 1633 roku pod Kamieńcem Podolskim, gdzie pobił Turków i Tatarów, opierając się na umocnieniach i broni palnej. 30 stycznia 1644 roku rozbił ordę Tuhaj-beja.1
Wojna ze Szwecją
W listopadzie 1626 roku przybył do Prus Królewskich i objął dowództwo armii walczącej ze Szwedami. 25 czerwca 1629 roku pod Trzcianą pokonał armię Gustawa II Adolfa, który ledwie uniknął niewoli. Wojny to nie rozstrzygnęło, ale po rozejmie Koniecpolski przekonywał Władysława IV do reform – zaciągu regimentów piechoty cudzoziemskiej i rozbudowy artylerii.21
Hetman wielki
W 1632 roku otrzymał buławę wielką koronną. Wada wymowy zamknęła mu drogę do kariery politycznej; współczesna anegdota głosiła, że hetman szybciej bije, niż mówi. Pod koniec życia poślubił Zofię Opalińską.1
Zmarł nagle 11 marca 1646 roku – przed upadkiem planów wojny z Turcją i przed powstaniem kozackim, które wybuchło dwa lata później.1