Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Historia

Wincenty Witos (1874–1945) – premier Rządu Obrony Narodowej

Przywódca PSL „Piast”, trzykrotny premier; w lipcu 1920 roku stanął na czele rządu, który zmobilizował wieś do obrony przed bolszewikami.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja2 · 0 pierwotneŹródła

Wincenty Witos, chłop z Wierzchosławic i przywódca ludowców, był trzykrotnie premierem. W lipcu 1920 roku, w najtrudniejszym momencie wojny z bolszewikami, stanął na czele Rządu Obrony Narodowej.1

1918–1921

28 października 1918 roku stanął na czele Polskiej Komisji Likwidacyjnej w Krakowie, która dwa dni później przejęła władzę w zachodniej Małopolsce.1

24 lipca 1920 roku, w krytycznym momencie wojny z bolszewikami, został premierem Rządu Obrony Narodowej – rząd przetrwał do 13 września 1921 roku. Zob. Bitwa Warszawska.1

Potem

Premierem był ponownie w 1923 i w maju 1926 roku – trzeci rząd upadł po zamachu majowym. W 1930 roku aresztowany i osadzony w Brześciu, w 1932 roku skazany na 1,5 roku (po złagodzeniu); od 1933 roku na emigracji w Czechosłowacji, w 1939 roku wrócił; w czasie okupacji internowany przez Niemców.1

Emigracja, wojna i 1945 rok

W 1931 roku był jednym z trzech pierwszych przywódców zjednoczonego Stronnictwa Ludowego; z emigracji w Czechosłowacji kierował nim przez kurierów. Po klęsce wrześniowej odmówił współpracy z Niemcami, a w 1945 roku – z komunistami: w marcu 1945 roku NKWD i UB wywiozły go z domu, ostatecznie do Warszawy, ale odmówił legitymizowania nowej władzy. Informacje pochodzą z dodatku IPN wydanego jako artykuł sponsorowany (rozmowa z wiceprezesem IPN dr. Mateuszem Szpytmą).2

Powiązane