Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Służby bezpieczeństwa · historia

Wojskowa Służba Wewnętrzna (WSW, 1957–1990)

Kontrwywiad i policja wojskowa PRL – następczyni Informacji Wojskowej, pod nadzorem KGB.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja2 · 0 pierwotneŹródła

Wojskowa Służba Wewnętrzna była w PRL jednocześnie kontrwywiadem i policją wojskową: łapała szpiegów, pilnowała dyscypliny i światopoglądu żołnierzy. Działała od 1957 do 1990 roku, według IPN pod nadzorem KGB.1

Powstanie i zadania

WSW powstała na mocy rozkazu ministra obrony z 10 stycznia 1957 roku, po rozformowaniu Głównego Zarządu Informacji WP – „Informacji Wojskowej” działającej od 1944 roku. Według IPN przez cały okres działania pozostawała pod nadzorem KGB.1

Zwalczała szpiegostwo wymierzone w Wojsko Polskie i armie sojusznicze, dywersję polityczną i sabotaż, a także utrzymywała porządek i dyscyplinę w wojsku i ścigała przestępstwa żołnierzy; nadzorowała też światopogląd żołnierzy.1

Następcy

Po 1989 roku funkcje policyjne przejęła Żandarmeria Wojskowa (odtworzona w 1990 roku), a kontrwywiadowcze – Zarząd II Sztabu Generalnego i od 1991 roku WSI. Zob. też historia Żandarmerii.12

Powiązane

Wojskowe Służby Informacyjne (WSI, 1991–2006)Wywiad i kontrwywiad wojskowy III RP po WSW i Zarządzie II; zlikwidowane w 2006 roku i zastąpione przez SKW i SWW.Historia Żandarmerii WojskowejOd żandarmerii odrodzonego Wojska Polskiego przez rozwiązanie po II wojnie do reaktywacji w 1990 roku.Aparat bezpieczeństwa PRL: od MBP do Służby Bezpieczeństwa (1944–1990)Przemiany aparatu bezpieczeństwa PRL i jego działania wobec wojska.