Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Historia

Bitwa nad Niemnem (1920)

Ostatnia wielka operacja wojny polsko-bolszewickiej: oskrzydlenie przez Litwę, zdobycie Grodna i odrzucenie Frontu Zachodniego Tuchaczewskiego.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja2 · 0 pierwotneŹródła

Po Bitwie Warszawskiej wojna z bolszewikami trwała dalej. We wrześniu 1920 roku nad Niemnem wojska polskie oskrzydliły przeciwnika przez Litwę, zdobyły Grodno i odrzuciły Front Zachodni Tuchaczewskiego.12

Operacja

2. Armia gen. Rydza-Śmigłego i 4. Armia gen. Skierskiego zaatakowały 20 września; 22 września grupa uderzeniowa ruszyła przez Litwę, pokonała opór litewski pod Sejnami i opanowała most na Niemnie. Najkrwawsze walki toczyły się pod Krwawym Borem. Podwójne oskrzydlenie zmusiło Tuchaczewskiego do odwrotu.1

Przed bitwą Tuchaczewski dysponował trzema armiami liczącymi ok. 73 tys. żołnierzy; polskie 2 i 4 Armia miały ok. 67 tys. gotowych do walki. Obie strony poniosły ciężkie straty, m.in. pod Krwawym Borem; siłom Tuchaczewskiego udało się wymknąć z okrążenia kosztem utraty dużego terytorium. Zwycięstwo przesądziło o wyniku wojny – zob. traktat ryski.1

Przebieg operacji

2 Armia gen. Edwarda Rydza-Śmigłego uderzyła 20 września 1920 roku na Grodno i Wołkowysk, a grupa uderzeniowa przeszła przez terytorium litewskie, zajęła Sejny i doszła do przepraw na Niemnie. 4 Armia gen. Leonarda Skierskiego zajęła 23 września Wołkowysk. Grodno padło w nocy z 25 na 26 września, Lida – 28 września.1

Podwójne oskrzydlenie zmusiło wojska Tuchaczewskiego do odwrotu, choć uniknęły okrążenia. Bitwa zakończyła się 3 października; według dzieje.pl Lenin, Trocki i Kamieniew porzucili wtedy plan podboju Polski.1

Według IPN – i rozbieżność dat

Portal IPN „Walka o granice” podaje, że 2 Armia uderzyła na Grodno 20 września, a uderzenie grupy północnej na Sejny pozwoliło przejść Niemen; cofające się wojska sowieckie zatrzymywała m.in. 1 Dywizja Piechoty Legionów. IPN wskazuje jako koniec bitwy 26 września 1920 roku – dzieje.pl podaje 3 października.21

Powiązane