Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Historia

„Bunt” Żeligowskiego i Litwa Środkowa (1920–1922)

Przygotowane przez Piłsudskiego zajęcie Wilna przez „zbuntowane” oddziały, które dało początek Litwie Środkowej, włączonej do Polski w 1922 roku.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja2 · 0 pierwotneŹródła

W październiku 1920 roku Polska nie mogła oficjalnie zająć Wilna, więc zrobiły to „zbuntowane” oddziały gen. Lucjana Żeligowskiego, w porozumieniu z Piłsudskim. Powstała Litwa Środkowa, włączona do Polski w 1922 roku.1

Akcja

Zobowiązania z konferencji w Spa (10 lipca 1920 r.) nakazywały oddać Wilno Litwie, więc Piłsudski zaproponował, by miasto zajęły „zbuntowane” oddziały; gen. Lucjan Żeligowski się zgodził. 9 października 1920 roku jego wojska weszły do Wilna po drobnych potyczkach.1

12 października Żeligowski proklamował Litwę Środkową (ok. 15 tys. km², blisko pół miliona mieszkańców, 68–70% Polaków). Walki z Litwinami zakończył rozejm z 29 listopada 1920 roku; litewski rząd w Kownie odrzucił projekt federacji z 1921 roku.1

Inkorporacja

W wyborach do Sejmu Wileńskiego 8 stycznia 1922 roku frekwencja wyniosła 64%; 20 lutego Sejm Wileński uchwalił przyłączenie do Polski, a 24 marca 1922 roku Sejm Ustawodawczy zdecydował o przejęciu władzy nad Wileńszczyzną.1

Według IPN

Portal IPN „Walka o granice” podaje, że Polacy stanowili 70,6%, a Litwini niespełna 13% blisko półmilionowej ludności Litwy Środkowej. Ostateczną decyzję o przyłączeniu Sejm Ustawodawczy podjął według IPN 6 kwietnia 1922 roku (dzieje.pl podaje 24 marca), a w marcu 1923 roku Konferencja Ambasadorów zatwierdziła wschodnią granicę z Wilnem w granicach Polski.21

Powiązane