8 września 1514 roku armia polsko-litewska hetmana Konstantego Ostrogskiego rozbiła pod Orszą wojska moskiewskie – pozorowanym odwrotem i ogniem artylerii.1
Przed bitwą
Moskwa zdobyła Smoleńsk 30 lipca 1514 roku. Ok. 40 tys. żołnierzy hetmana Konstantego Ostrogskiego – Polaków, Litwinów, Rusinów i najemników ze Śląska i Czech, głównie jazdy z silną artylerią – stanęło naprzeciw liczniejszej i dobrze uzbrojonej armii Iwana Czeladnina (dzieje.pl nie podaje jej liczebności).1
W nocy z 7 na 8 września Ostrogski przeprawił jazdę przez Dniepr znanym sobie z 1508 roku brodem, a piechotę i artylerię – po dwóch mostach z łodzi i pustych beczek, zbudowanych przez Jana Bastę z Żywca, przez rzekę szeroką na ok. 100 m.1
Bitwa
Moskiewska jazda zaatakowała pierwsza i zepchnęła polską, która schroniła się za armatami; celny ogień zatrzymał natarcie, a ciężka jazda polska i lekka litewska rozbiły przeciwnika. Gdy Rosjanie uderzyli na prawe skrzydło, Ostrogski pozorowanym odwrotem wciągnął ich w wąwóz, gdzie czekała piechota.1
Bitwa skończyła się ok. 18.00, po ponad sześciu godzinach. Zdobyto obóz, do niewoli trafili Czeladnin – zmarł wkrótce w niewoli – i wielu bojarów; ostatni z nich wrócili z Litwy dopiero w 1551 roku.1
Skutki
Zwycięstwa nie wykorzystano: Smoleńsk pozostał w rękach Moskwy, a wróciły tylko Dubrowno, Krzyczew i Mścisław. Habsburgowie i zakon krzyżacki wycofali poparcie dla Moskwy, a w 1515 roku doszło do spotkania w Wiedniu. Według dzieje.pl bitwa pokazała, że wschodnie ziemie Litwy można utrzymać tylko siłami całego połączonego państwa, także polskimi.1