Polska Marynarka Wojenna miała także flotę rzeczną – Flotyllę Pińską na Polesiu, utworzoną w 1919 roku. W sierpniu 1939 roku miała 40 jednostek bojowych; we wrześniu okręty zatopiono, a marynarze walczyli dalej na lądzie, aż pod Kockiem.1
Historia
Flotyllę utworzono wiosną 1919 roku w czasie wojny z bolszewikami; komisja techniczna zaczęła pracę 12 kwietnia, a pierwszymi jednostkami były trzy poniemieckie łodzie. Działała w dorzeczach Piny, Prypeci i Dniepru; w składzie miała m.in. monitory „Warszawa”, „Toruń”, „Horodyszcze”, „Pińsk”, „Kraków” i „Wilno”.1
18–21 września 1939 roku z powodu niskiego stanu wód i zbliżania się nieprzyjaciela zatopiono ok. 150 jednostek, jako ostatni monitor „Kraków”. Marynarze walczyli dalej jako piechota – w Grupie „Polesie”, potem jako 3 Batalion Morski 182 Pułku Piechoty – m.in. pod Jabłonią, Milanowem i Kockiem. 28 września w Mokranach ukraińska banda, za cichym przyzwoleniem Sowietów, zamordowała 18 jeńców – oficerów i marynarzy flotylli oraz sierżanta KOP.1
Organizacja 1920–1939
W październiku 1920 roku utworzono Oddział Detaszowany Flotylli Wiślanej (13 uzbrojonych motorówek) na Pinę i Prypeć; 1 marca 1922 roku nazwano go Flotyllą Pińską. W maju 1922 roku dotarły do Pińska monitory „Warszawa” i „Mozyrz” (później „Toruń”). Od wiosny 1927 roku przez 12 lat dowodził kmdr Witold Zajączkowski; w latach 1934–1937 działała rzeczna eskadra lotnicza. Zadaniem flotylli była ochrona granicy, osłona przepraw na wypadek wojny z ZSRS i wsparcie ogniowe na Polesiu.2
Monitor ORP „Warszawa”, zbudowany w Gdańsku, wszedł do służby w marcu 1921 roku. W nocy z 17 na 18 września 1939 roku załoga zatopiła go pod dowództwem por. Jana Maya, zamordowanego dwa dni po wzięciu do niewoli – w Mokranach. Sowieci podnieśli wrak, nazwali go „Witebsk” i zatopili we wrześniu 1941 roku pod Kijowem.2