Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Dział

Wojska Obrony Terytorialnej – brygady

Dwadzieścia brygad w szesnastu województwach, dowództwo w Zegrzu i komponent obrony pogranicza: jak zbudowano najmłodszy rodzaj Sił Zbrojnych.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja8 · 4 pierwotneŹródła

Wojska Obrony Terytorialnej to wojsko „blisko domu”: większość ich żołnierzy pełni terytorialną służbę wojskową, szkoląc się dwa dni w miesiącu i 14 dni w roku na poligonie. Powstały 1 stycznia 2017 roku na podstawie ustawy z 16 listopada 2016 roku jako piąty rodzaj Sił Zbrojnych.123

Formowanie zakończyło się w 2024 roku brygadami lubuską i opolską, więc każde województwo ma co najmniej jedną brygadę. W październiku 2025 roku WOT liczyły 43,5 tys. żołnierzy, w tym 6,5 tys. zawodowych; docelowo ma ich być ok. 56 tys. Od 1 lipca 2026 roku cztery brygady przy wschodniej granicy tworzą Komponent Obrony Pogranicza.4567

Prawnie WOT są wyjątkiem: ustawa o urzędzie Ministra Obrony Narodowej stanowi, że ich dowódca podlega bezpośrednio ministrowi – do czasu osiągnięcia przez WOT pełnej gotowości operacyjnej – a nie Szefowi Sztabu Generalnego, jak pozostałe rodzaje sił.8

20brygad2
43,5 tys.żołnierzy (X 2025)5
37 tys.w tym TSW5
4brygad w Komponencie Obrony Pogranicza2

Brygady

Pełne zestawienie brygad z siedzibami dowództw zawiera karta Brygady obrony terytorialnej, a ich rozmieszczenie – mapa.

Mapa

Brygady obrony terytorialnejSiedziby dowództw brygad WOT; dopisek „KOP” oznacza brygady Komponentu Obrony Pogranicza.

W tym dziale

Dowództwo i brygady 4

Dowództwo Wojsk Obrony TerytorialnejDowództwo w Zegrzu, które szkoli brygady WOT; formalnie wciąż podlega ministrowi obrony.Brygady obrony terytorialnejWszystkie brygady WOT: numer, nazwa, siedziba dowództwa, województwo i rok formowania.Komponent Obrony PograniczaCztery brygady WOT przy wschodniej granicy, z większym udziałem żołnierzy zawodowych.Jednostka Wojskowa Działań Niekonwencjonalnych „Gryf”Jednostka WOT do działań niekonwencjonalnych i jej patron – powstaniec warszawski.

Służba i szkolenie 2

Terytorialna służba wojskowaSłużba łączona z pracą lub nauką: od roku do sześciu lat, rotacyjnie albo dyspozycyjnie.Szkolenie w Wojskach Obrony TerytorialnejSzkolenie podstawowe z przysięgą, potem weekendy w jednostce i dwutygodniowy poligon raz w roku.

Historia 1

Historia Wojsk Obrony Terytorialnej (2016–2026)Od ustawy z 2016 roku do dwudziestu brygad: liczebność i najważniejsze decyzje.

Rodzaj Sił Zbrojnych 1

Wojska Obrony TerytorialnejNajmłodszy rodzaj Sił Zbrojnych: ochotnicy, którzy służą blisko domu, łącząc mundur z pracą lub nauką – brygada w każdym województwie.