Obrona Terytorialna jest najmłodszym rodzajem Sił Zbrojnych: powstała ustawą z 2016 roku, a jej święto przypada 27 września, w rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego.34
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 16 listopada 2016 | Ustawa wprowadza WOT jako rodzaj Sił Zbrojnych |
| 1 stycznia 2017 | Oficjalne utworzenie WOT |
| koniec 2017 | ponad 7,5 tys. żołnierzy |
| koniec 2018 | blisko 17 tys. |
| koniec 2019 | blisko 25 tys.; 15 brygad |
| 18 marca 2021 | Decyzja o brygadach 18, 19 i 20 |
| koniec 2021 | ponad 32 tys. (Defence24) |
| 14 sierpnia 2024 | WOT pod Szefem Sztabu Generalnego |
| 24 listopada 2024 | Chorągiew dla 15 Lubuskiej Brygady OT |
| 2026 | około 40 tys. żołnierzy, 18 brygad i 2 w budowie (MON) |
Plan i wykonanie
Pierwotnie planowano 53 tys. żołnierzy w 17 brygadach.5
Liczebność rok po roku
Według danych przytoczonych przez Defence24 liczba żołnierzy terytorialnej służby wojskowej wynosiła: 4,2 tys. (2017), 11,4 tys. (2018), 18,5 tys. (2019), 21,8 tys. (2020), 26,4 tys. (2021), 31,73 tys. (2022), 34,9 tys. (2023), 36 tys. (2024), blisko 37 tys. (30 czerwca 2025) i ponad 38 tys. (21 stycznia 2026). Do tego dochodzą żołnierze zawodowi WOT.1
W maju 2018 roku formacja przekroczyła 10 tys. żołnierzy; szkolenie prowadziło sześć brygad z pierwszego i drugiego etapu (Podlasie, Lubelszczyzna, Podkarpacie, dwie na Mazowszu, Warmia i Mazury), a siedem kolejnych budowało struktury. Wnioski złożyło ponad 17 tys. osób.6
Rozbieżność: pierwotny plan mówił o 53 tys. żołnierzy w 17 brygadach, a w 2026 roku Dowódca WOT podawał docelowo około 56 tys.; obie liczby pochodzą z różnych etapów planowania.52
2024–2026: certyfikacja i obrona pogranicza
Formowanie zakończyło się w 2024 roku brygadami lubuską i opolską, a w czerwcu 2024 roku WOT przeszły certyfikację.7
1 lipca 2026 roku w WOT zaczął działać Komponent Obrony Pogranicza z czterech brygad (1, 4, 19 i 20); MON ogłosiło go 15 lipca 2026 roku. Według Dowódcy WOT ma liczyć docelowo ok. 15 tys. osób – ok. 30 proc. docelowej liczebności WOT – z wstępną gotowością w 2028 i pełną w 2032 roku (w wywiadzie pada też termin „koniec 2030”).82