Tadeusz Kościuszko był inżynierem wojskowym, który fortyfikował West Point w czasie wojny o niepodległość USA, a w 1794 roku jako Naczelnik poprowadził insurekcję. Ranny pod Maciejowicami, trafił do rosyjskiej niewoli; zmarł w Szwajcarii, a spoczywa na Wawelu.1
Wykształcenie
Urodził się na Polesiu. Uczył się u pijarów w Lubieszowie, a od 1765 roku w Szkole Rycerskiej, gdzie ukończył specjalny kurs inżynierii i wyszedł w stopniu kapitana. Potem przez pięć lat studiował w Paryżu – w Akademii Malarstwa i Rzeźby – i poznawał nowoczesną fortyfikację.1
W Ameryce
Do Filadelfii przybył latem 1776 roku. Fortyfikował Filadelfię, Ticonderogę i brzegi Hudsonu, przyczynił się do kapitulacji części sił brytyjskich pod Saratogą, a w latach 1778–1780 umacniał West Point. W 1780 roku został inżynierem armii amerykańskiej, a w 1783 roku – generałem brygady.1
1792 i insurekcja
W wojnie 1792 roku walczył pod Zieleńcami, Włodzimierzem i Dubienką; otrzymał Virtuti Militari i stopień generała lejtnanta. Po przystąpieniu króla do Targowicy wyjechał za granicę.1
24 marca 1794 roku złożył przysięgę na krakowskim Rynku i objął naczelne dowództwo insurekcji. Kosynierzy przyczynili się do zwycięstwa pod Racławicami 4 kwietnia, a uniwersał połaniecki z 7 maja ograniczył pańszczyznę. Pod Maciejowicami 10 października ranny Kościuszko trafił do niewoli.1
Niewola, emigracja i pamięć
Więziony w twierdzy Pietropawłowskiej, został uwolniony przez cara Pawła I. Przez Finlandię i Wielką Brytanię pojechał do USA, gdzie spotkał się z Thomasem Jeffersonem; w latach 1798–1815 mieszkał pod Paryżem, wspierał tworzenie Legionów i był sceptyczny wobec Napoleona.1
Zmarł 15 października 1817 roku w Solurze w Szwajcarii. Rok później jego szczątki złożono w kryptach katedry wawelskiej, w latach 1820–1823 usypano w Krakowie Kopiec Kościuszki, a jego serce sprowadzono do Polski w 1927 roku.1