Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Historia

Gen. Władysław Anders (1892–1970)

Ułan z 1920 roku, więzień Łubianki, twórca armii polskiej w ZSRS i dowódca 2 Korpusu we Włoszech, po wojnie na emigracji.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja1 · 0 pierwotneŹródła

Gen. Władysław Anders wyprowadził z ZSRS w 1942 roku ponad 120 tys. żołnierzy i cywilów, a z nich utworzył 2 Korpus Polski, który walczył pod Monte Cassino. Komuniści odebrali mu obywatelstwo; zmarł w Londynie w 1970 roku.1

Do 1939 roku

Studiował mechanikę na politechnice w Rydze i działał w Sokole. W I wojnie światowej służył w armii rosyjskiej, a od września 1917 roku w I Korpusie Polskim gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, w 1 Pułku Ułanów Krechowieckich. Na początku 1919 roku walczył w powstaniu wielkopolskim, a w wojnie z bolszewikami dowodził 1 Pułkiem Ułanów Wielkopolskich i został ciężko ranny; 22 kwietnia 1921 roku Piłsudski odznaczył go Virtuti Militari. Po zamachu majowym dowodził dużymi jednostkami kawalerii.1

Wrzesień 1939 i Łubianka

We wrześniu 1939 roku walczył w armiach „Modlin” i „Warszawa”, pod Mińskiem Mazowieckim i Tomaszowem Lubelskim. Dwukrotnie ranny, 29 września dostał się pod Lwowem do niewoli sowieckiej; przez prawie dwa lata więziono go w Brygidkach, na Butyrkach i Łubiance.1

Armia w ZSRS

Zwolniony 4 sierpnia 1941 roku po układzie Sikorski–Majski, otrzymał od gen. Sikorskiego zadanie utworzenia armii polskiej w ZSRS. W dwóch ewakuacjach od marca do listopada 1942 roku wyprowadził ponad 120 tys. osób – ok. 78,5 tys. żołnierzy i 37 tys. cywilów, w tym ok. 18 tys. dzieci.1

2 Korpus i emigracja

Odtworzony w Iraku i Palestynie 2 Korpus walczył we Włoszech – pod Monte Cassino, o Ankonę i Bolonię. Od lutego do 27 maja 1945 roku Anders pełnił obowiązki Naczelnego Wodza.1

26 września 1946 roku władze komunistyczne pozbawiły go obywatelstwa i stopnia. Pozostał w Wielkiej Brytanii i działał na emigracji; zmarł 12 maja 1970 roku w Londynie i zgodnie z wolą spoczął wśród żołnierzy 2 Korpusu na Monte Cassino.1

Powiązane