Hasła słownika na literę Z (25) w porządku alfabetycznym. Kliknij hasło, aby przejść do pełnej definicji, omówienia i źródeł.
| Hasło | Definicja | Dział |
|---|---|---|
| Zadwórze | Bój z 17 sierpnia 1920 roku, w którym ok. 330 ochotników przez 11 godzin zatrzymywało konnicę Budionnego. | Historia Wojska Polskiego |
| zagrożenia hybrydowe | Według NATO: połączenie środków wojskowych i pozawojskowych, jawnych i ukrytych – od dezinformacji po regularne siły. | Sojusze |
| zagrożenia (bezpieczeństwa) | Pośrednie lub bezpośrednie destrukcyjne oddziaływania na podmiot. | Strategia bezpieczeństwa |
| zakaz fotografowania obiektów wojskowych | Od 2025 roku bez zgody nie wolno filmować ani fotografować oznaczonych obiektów wojska i służb. | Służba wojskowa |
| Założenia polityki bezpieczeństwa (1992) | Dokumenty z 2 listopada 1992 roku, które jako cel wskazały członkostwo w NATO i Unii Zachodnioeuropejskiej. | Strategia bezpieczeństwa |
| Zapad | Cykliczne rosyjsko-białoruskie ćwiczenia wojskowe; edycja z września 2025 roku była mniejsza niż w 2021 roku. | Strategia bezpieczeństwa |
| zapora na granicy z Białorusią | Stalowa bariera o długości ok. 187 km i wysokości 5,5 m, ukończona 30 czerwca 2022 roku. | Siły Zbrojne RP |
| Zarząd Logistyki P4 | Komórka Sztabu Generalnego planująca rozwój logistyki Sił Zbrojnych. | Logistyka Sił Zbrojnych |
| zaślubiny z morzem | Symboliczne obrzędy przyłączenia morza do Polski – w Pucku w 1920 roku i w Kołobrzegu w 1945 roku. | Historia Wojska Polskiego |
| „Za Rany i Kontuzje” | Wojskowa odznaka ustanowiona ustawą o weteranach, nadawana przez MON weteranom poszkodowanym-żołnierzom. | Weterani |
| zbrodnia katyńska | Wymordowanie przez NKWD wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli polskich, na mocy decyzji z 5 marca 1940 roku. | Historia Wojska Polskiego |
| zmasowany odwet | Strategia NATO z koncepcji MC 14/2 (1957): odstraszanie bronią jądrową i jej użycie od początku konfliktu. | Sojusze |
| znaki ochronne | Czerwony krzyż, czerwony półksiężyc i czerwony kryształ – emblematy chroniące personel i obiekty medyczne. | Prawo konfliktów zbrojnych |
| ZOMO | Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej, utworzone w 1956 roku do tłumienia rozruchów; ostatni raz użyte 3 lipca 1989 roku. | Służby bezpieczeństwa państwa |
| ZOP (zwalczanie okrętów podwodnych) | Specjalność Brygady Lotnictwa MW, jedynej takiej formacji lotniczej w Polsce. | Marynarka Wojenna – jednostki |
| ZSSW-30 | Polski bezzałogowy moduł wieżowy z armatą 30 mm i pociskami Spike-LR, montowany na Rosomakach i Borsukach. | Uzbrojenie i modernizacja |
| związek organizacyjny | Zorganizowana grupa jednostek wojskowych, np. korpus, dywizja lub brygada. | |
| zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi | Konstytucyjna rola Prezydenta jako najwyższego zwierzchnika Sił Zbrojnych; w czasie pokoju sprawowana za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej. | |
| zwierzchnik Sił Zbrojnych | Prezydent RP – najwyższy zwierzchnik Sił Zbrojnych, w czasie pokoju sprawujący zwierzchnictwo przez ministra obrony. | Kierowanie i dowodzenie |
| ZWZ (Związek Walki Zbrojnej) | Konspiracyjna organizacja wojskowa z lat 1939–1942, następca Służby Zwycięstwu Polski i poprzednik Armii Krajowej. | Historia Wojska Polskiego |
| Żandarmeria Wojskowa | Wyodrębniona i wyspecjalizowana służba w Siłach Zbrojnych, odpowiedzialna m.in. za dyscyplinę wojskową, porządek na terenach wojskowych i ściganie przestępstw. | Siły Zbrojne RP |
| Żelazna Dywizja | 18 Dywizja Zmechanizowana, utworzona w 2018 roku na wschodzie Polski, z dowództwem w Siedlcach. | Siły Zbrojne RP |
| żołnierz | Osoba pełniąca czynną służbę wojskową. | |
| żołnierz-sportowiec | Sportowiec pełniący służbę wojskową; na igrzyskach w Paryżu ok. 80 polskich olimpijczyków było żołnierzami. | Służba wojskowa |
| żołnierz zawodowy | Osoba pełniąca zawodową służbę wojskową. | Służba wojskowa |