Hasła słownika na literę O (51) w porządku alfabetycznym. Kliknij hasło, aby przejść do pełnej definicji, omówienia i źródeł.
| Hasło | Definicja | Dział |
|---|---|---|
| obiad drawski | Spotkanie generałów z 30 września 1994 roku na poligonie drawskim, na którym według relacji krytykowano cywilne kierownictwo MON. | Siły Zbrojne RP |
| obława augustowska | Operacja sowiecka z lipca 1945 roku z udziałem UB – największa zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. | Historia Wojska Polskiego |
| obrona cywilna | Ochrona ludności cywilnej przed skutkami konfliktu zbrojnego; w stanie wojennym i w czasie wojny zastępuje system ochrony ludności. | Prawo obronne |
| obrona Helu | Ostatni punkt oporu na wybrzeżu w 1939 roku; ok. 3 tys. żołnierzy i marynarzy skapitulowało 1 października. | Historia Wojska Polskiego |
| obrona Modlina | Obrona twierdzy, która skapitulowała 29 września 1939 roku. | Historia Wojska Polskiego |
| obrona Poczty Polskiej w Gdańsku | Obrona budynku poczty 1 września 1939 roku przez ok. 58 osób; 38 obrońców Niemcy rozstrzelali. | Historia Wojska Polskiego |
| obronność | Dziedzina bezpieczeństwa narodowego tożsama z obroną narodową i bezpieczeństwem militarnym; podsystem obronny państwa. | Strategia bezpieczeństwa |
| obszary transsektorowe | Obszary przenikające sektory bezpieczeństwa, m.in. cyberbezpieczeństwo, przeciwdziałanie terroryzmowi i proliferacji, zwalczanie przestępczości zorganizowanej. | Strategia bezpieczeństwa |
| OBWE | Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie: 57 państw, korzenie w Akcie końcowym z Helsinek (1975). | Sojusze |
| Obwód Królewiecki | Rosyjska eksklawa między Polską a Litwą z bazami Floty Bałtyckiej, Iskanderami i systemami S-400. | Strategia bezpieczeństwa |
| ochrona granicy w przestrzeni powietrznej | Zadanie wojska pod Dowódcą Operacyjnym, w odróżnieniu od granicy lądowej i morskiej chronionej przez Straż Graniczną. | Prawo obronne |
| ochrona ludności | System organów administracji publicznej chroniących życie, zdrowie, mienie, infrastrukturę, dobra kultury i środowisko w sytuacjach nadzwyczajnych. | Prawo obronne |
| ochrona wojsk (force protection) | Środki zmniejszające podatność personelu, obiektów i sprzętu, by zachować swobodę działania (AJP-3.14). | Doktryny |
| ochrona (dziedzina bezpieczeństwa) | Bezpieczeństwo cywilne, pozamilitarne: ochrona ludności, zasobów, infrastruktury i struktur państwa. | Strategia bezpieczeństwa |
| Oddział II („Dwójka”) | Wywiad i kontrwywiad wojskowy II Rzeczypospolitej w Sztabie Generalnym. | Służby bezpieczeństwa państwa |
| oddział specjalny ŻW | Pododdział Żandarmerii Wojskowej do zadań policji wojskowej, ochrony i działań antyterrorystycznych. | Żandarmeria Wojskowa – jednostki |
| ODIHR | Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE z siedzibą w Warszawie od 1991 roku. | Sojusze |
| ODKB (CSTO) | Sojusz wojskowy kierowany przez Rosję; Polska nie ma z nim relacji. | Organizacje i sojusze bezpieczeństwa |
| odporność (resilience) w NATO | Zdolność państw do odparcia napaści i przetrwania kryzysów; wynika z art. 3 traktatu i opiera się na siedmiu wymaganiach. | CIMIC – współpraca cywilno-wojskowa |
| odprawa (przy zwolnieniu ze służby) | Jednorazowe świadczenie dla zwalnianego żołnierza zawodowego – od 50 do 600 procent ostatniego uposażenia. | Prawa żołnierza zawodowego |
| odsiecz wiedeńska | Zwycięstwo armii Jana III Sobieskiego nad Turkami pod Wiedniem 12 września 1683 roku. | Historia Wojska Polskiego |
| odznaka honorowa weterana | Jedna z trzech odznak ustanowionych ustawą o weteranach działań poza granicami państwa. | Weterani |
| oficer | Żołnierz korpusu oficerów – od podporucznika wzwyż; do służby zawodowej wymagany co najmniej tytuł magistra. | Służba wojskowa |
| Ojcowie Niepodległości | Przywódcy, których działania wojskowe, dyplomatyczne i polityczne w latach 1914–1922 doprowadziły do odrodzenia Polski i ukształtowania jej granic: m.in. Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Jan Paderewski, Wincenty Witos i Wojciech Korfanty. | Historia Wojska Polskiego |
| Olszynka Grochowska | Bitwa powstania listopadowego z 25 lutego 1831 roku pod Warszawą. | Historia Wojska Polskiego |
| ONZ (Organizacja Narodów Zjednoczonych) | Organizacja światowa; Polska jest członkiem założycielem i siedmiokrotnie zasiadała w Radzie Bezpieczeństwa. | Organizacje i sojusze bezpieczeństwa |
| operacja Market Garden | Aliancka operacja powietrznodesantowa z września 1944 roku, w której pod Arnhem walczyła brygada gen. Sosabowskiego. | Historia Wojska Polskiego |
| operacja wojskowa w czasie pokoju | Zorganizowane działania Sił Zbrojnych na terytorium RP dla bezpieczeństwa zewnętrznego, inne niż ćwiczenia (art. 2 pkt 18a ustawy o obronie Ojczyzny). | Prawo obronne |
| operacja „Dunaj” | Inwazja wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację w 1968 roku z udziałem ok. 30 tys. żołnierzy LWP. | Historia Wojska Polskiego |
| operacja „Feniks” | Operacja wsparcia Wojska Polskiego przy usuwaniu skutków powodzi z września 2024 roku. | Siły Zbrojne RP |
| operacja „Horyzont” | Operacja z 2025 roku, w której do 10 tys. żołnierzy wspiera służby w ochronie infrastruktury krytycznej. | Siły Zbrojne RP |
| operacja „Most III” | Przerzut części niemieckiej rakiety V-2, zabezpieczonych przez wywiad AK, do Wielkiej Brytanii w lipcu 1944 roku. | Historia Wojska Polskiego |
| operacja „Ostra Brama” | Walki ok. 10 tys. żołnierzy AK o Wilno w lipcu 1944 roku. | Historia Wojska Polskiego |
| operacje wielodomenowe (MDO) | Koncepcja NATO synchronizowania działań we wszystkich domenach razem z innymi instrumentami siły (AJP-3, wyd. D). | Doktryny |
| OPL (obrona przeciwlotnicza) | Rodzaj wojsk zwalczający cele powietrzne – od dział z 1918 roku po systemy Wisła i Narew. | Siły Zbrojne RP |
| OPW (Oddziały Przygotowania Wojskowego) | Klasy w szkołach ponadpodstawowych realizujące program szkolenia wojskowego MON obok zwykłej nauki. | Służba wojskowa |
| Ordynariat Polowy | Katolickie duszpasterstwo wojskowe, którego początki sięgają biskupstwa polowego z 1919 roku. | Instytucje |
| Oresznik | Rosyjski pocisk balistyczny pośredniego zasięgu, którego rozmieszczenie na Białorusi analizuje OSINT. | Strategia bezpieczeństwa |
| organizacja proobronna | Organizacja pozarządowa, z którą Minister Obrony Narodowej zawarł partnerską umowę proobronną. | |
| Orka (program) | Program pozyskania okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej. | Uzbrojenie i modernizacja |
| Orlęta Lwowskie | Młodzi obrońcy Lwowa w walkach z Ukraińcami w listopadzie 1918 roku. | Historia Wojska Polskiego |
| Orlik (misja) | Nazwa polskich kontyngentów w natowskiej misji Baltic Air Policing. | Misje zagraniczne |
| ORP Błyskawica | Niszczyciel z 1937 roku, który w czasie wojny przepłynął ponad 148 tys. mil morskich; dziś okręt-muzeum w Gdyni. | Historia Wojska Polskiego |
| ORP Orzeł | Okręt podwodny, który w 1939 roku uciekł z internowania w Tallinnie, a w kwietniu 1940 roku zatopił transportowiec Rio de Janeiro. | Historia Wojska Polskiego |
| ORP Piorun | Niszczyciel, który 26 maja 1941 roku jako pierwszy z grupy pościgowej nawiązał kontakt z pancernikiem Bismarck. | Historia Wojska Polskiego |
| ORP Ślązak | Okręt patrolowy Marynarki Wojennej, budowany od 2001 roku jako korweta Gawron; banderę podniesiono w 2019 roku. | Uzbrojenie i modernizacja |
| Orsza | Bitwa z 8 września 1514 roku, w której hetman Konstanty Ostrogski rozbił wojska moskiewskie. | Historia Wojska Polskiego |
| OSPWL | Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych – m.in. w Orzyszu, Wędrzynie, Nowej Dębie i Żaganiu. | Siły Zbrojne RP |
| ostatni żołnierz podziemia | Józef Franczak „Lalek”, ukrywający się do 21 października 1963 roku. | Historia Wojska Polskiego |
| Ostrołęka (1831) | Bitwa powstania listopadowego z 26 maja 1831 roku nad Narwią. | Historia Wojska Polskiego |
| Ottokar Brzoza | Program niszczyciela czołgów z pociskami Brimstone; umowę ramową z 2022 roku rozwiązano w 2025 roku. | Uzbrojenie i modernizacja |