Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Słownik

Słownik: litera A

49 haseł słownika terminów bezpieczeństwa narodowego.

Hasła słownika na literę A (49) w porządku alfabetycznym. Kliknij hasło, aby przejść do pełnej definicji, omówienia i źródeł.

Słownik alfabetycznie
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ0–9
Hasła na literę A
HasłoDefinicjaDział
Abrams M1A2Amerykańskie czołgi podstawowe; Polska kupiła 250 egzemplarzy wersji SEPv3 dla 18 Dywizji Zmechanizowanej.Uzbrojenie i modernizacja
ABW (Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego)Służba specjalna chroniąca bezpieczeństwo wewnętrzne i porządek konstytucyjny: kontrwywiad, zwalczanie terroryzmu, ochrona informacji niejawnych.Służby bezpieczeństwa państwa
Active EndeavourAntyterrorystyczna operacja NATO na Morzu Śródziemnym (2001–2016) – jedyna taka operacja prowadzona na podstawie art. 5.Misje zagraniczne
Aegis AshoreLądowa baza obrony przeciwrakietowej; w Polsce w Redzikowie, gotowa od 10 lipca 2024 roku.Sojusze
AEW (wczesne ostrzeganie z powietrza)Samoloty z radarem do wykrywania celów powietrznych z dużej odległości; w Polsce Saab 340 AEW.Uzbrojenie i modernizacja
Agencja UzbrojeniaInstytucja resortu obrony prowadząca zakupy sprzętu wojskowego – od wymagań po umowy.Instytucje
Agencja Wywiadu (AW)Cywilny wywiad zagraniczny; działa za granicą, a w kraju tylko w związku z działalnością zagraniczną.Służby bezpieczeństwa państwa
agresja sowieckaWkroczenie Armii Czerwonej do Polski 17 września 1939 roku na podstawie tajnego protokołu paktu Ribbentrop–Mołotow.Historia Wojska Polskiego
AH-64E ApacheŚmigłowce uderzeniowe zamówione dla lotnictwa wojsk lądowych.Uzbrojenie i modernizacja
air policing (nadzór przestrzeni powietrznej NATO)Misje ochrony przestrzeni powietrznej sojuszników, m.in. Baltic Air Policing od 2004 roku.Misje zagraniczne
AJP-4Sojusznicza doktryna logistyki NATO; wydanie C z sierpnia 2025 roku.Doktryny
AJP (Allied Joint Publication)Sojusznicza publikacja doktrynalna NATO; nadrzędna jest AJP-01, a np. AJP-4 dotyczy logistyki, AJP-5 planowania.
AJP-3.3Doktryna NATO operacji powietrznych i kosmicznych; wydanie C z lutego 2026 roku.Doktryny
AJP-3.26Doktryna NATO o wojskowym wkładzie w pomoc humanitarną.Doktryny
Akademia Sztabu GeneralnegoUczelnia wojskowa powołana w 1947 roku, od 1954 roku w Rembertowie; od 1990 roku AON.Uczelnie i szkolnictwo
akcja pod ArsenałemOdbicie Jana Bytnara „Rudego” i innych więźniów z transportu Gestapo przez Szare Szeregi 26 marca 1943 roku.Historia Wojska Polskiego
akcja „Burza”Plan Armii Krajowej z 1944 roku, by przed nadejściem Armii Czerwonej wyzwalać ziemie II RP własnymi siłami.Historia Wojska Polskiego
akcja „Góral”Zdobycie przez AK ok. 105 mln zł z transportu Banku Emisyjnego w Warszawie, 12 sierpnia 1943 roku.Historia Wojska Polskiego
akcja „Kutschera”Zamach żołnierzy „Pegaza” na dowódcę SS i policji dystryktu warszawskiego, 1 lutego 1944 roku.Historia Wojska Polskiego
akcja „Wieniec”Akcja dywersyjna Związku Odwetu z nocy 7/8 października 1942 roku na warszawskim węźle kolejowym.Historia Wojska Polskiego
aktywna rezerwaOchotnicza rezerwa: osoby po przysiędze, które nie pełnią innej służby wojskowej i regularnie pełnią służbę w wyznaczonych dniach; można w niej być do 60 lat (podoficerowie i oficerowie do 63).Służba wojskowa
Akt stanowiący NATO–RosjaDokument z 27 maja 1997 roku o stosunkach NATO z Rosją; zawiera warunkową deklarację o niestacjonowaniu znacznych sił bojowych na stałe.Sojusze
Alert RCBSMS-owe ostrzeżenie rozsyłane przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa w razie zagrożenia.Prawo obronne
Allied HarmonyNatowska operacja stabilizacyjna w Macedonii, którą w 2003 roku przejęła unijna operacja Concordia.Misje zagraniczne
amunicja kasetowaAmunicja rozrzucająca podpociski; zakazana konwencją z 2008 roku, której Polska nie podpisała.Kontrola zbrojeń i rozbrojenie
amunicja krążącaDron uderzeniowy, który krąży nad obszarem i atakuje cel, niszcząc się przy tym; polski przykład to Warmate.Uzbrojenie i modernizacja
AMW (Agencja Mienia Wojskowego)Agencja wykonawcza nadzorowana przez MON, gospodarująca mieniem wojskowym i zasobem mieszkaniowym.Instytucje
AnakondaNajwiększe ćwiczenie Wojska Polskiego, organizowane od 2006 roku przez Dowództwo Operacyjne.Kierowanie i dowodzenie
AnkonaWłoski port zdobyty przez 2 Korpus Polski 18 lipca 1944 roku.Historia Wojska Polskiego
AON (Akademia Obrony Narodowej)Uczelnia wojskowa z lat 1990–2016, poprzedniczka Akademii Sztuki Wojennej.Uczelnie i szkolnictwo
APOD (Aerial Port of Debarkation)Lotniczy port wyładowania wojsk i sprzętu; budowany we Wrocławiu-Strachowicach.Logistyka Sił Zbrojnych
APS-2Składnica przygotowanego zawczasu sprzętu US Army w Powidzu, otwarta we wrześniu 2024 roku.Sojusze
ARGUS (Agencja Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych)Agencja MON od 2024 r., zajmuje się rozpoznaniem geoprzestrzennym i zdolnościami satelitarnymi.Instytucje
armia europejskaPostulat wspólnych sił zbrojnych Unii Europejskiej; UE nie ma własnej armii, a jej państwa zachowują własne wojska.Sojusze
Armia Krajowa (AK)Siły zbrojne Polskiego Państwa Podziemnego w latach 1942–1945; w 1944 roku liczyła ponad 350 tys. żołnierzy.Historia Wojska Polskiego
Armia Polska na WschodzieArmia utworzona w 1942 roku z żołnierzy wyprowadzonych z ZSRS przez gen. Andersa.Historia Wojska Polskiego
art. 5 Traktatu PółnocnoatlantyckiegoZbrojna napaść na jedną lub kilka stron jest napaścią na wszystkie; każda podejmuje działania, jakie uzna za konieczne, w tym użycie siły.Sojusze
art. 4 Traktatu PółnocnoatlantyckiegoPrawo każdego członka NATO do zażądania konsultacji, gdy uzna, że zagrożone jest bezpieczeństwo, niezależność lub integralność terytorialna któregoś z członków.Sojusze
art. 10 Traktatu PółnocnoatlantyckiegoPodstawa polityki otwartych drzwi: sojusznicy mogą jednomyślnie zaprosić każde państwo europejskie zdolne rozwijać zasady traktatu.Sojusze
ASBL (broń laserowa)Polski demonstrator broni laserowej do wykrywania i niszczenia dronów, rozwijany przez WAT z partnerami.Nowoczesne pole walki
ASzWoj (Akademia Sztuki Wojennej)Uczelnia wojskowa w Warszawie-Rembertowie, od 2016 roku następczyni Akademii Obrony Narodowej.Uczelnie i szkolnictwo
atak na KA-SATRosyjski cyberatak na satelitarną sieć Viasat z 24 lutego 2022 roku, na godzinę przed inwazją na Ukrainę.Wojska Obrony Cyberprzestrzeni – jednostki
ATT (traktat o handlu bronią)Traktat z 2 kwietnia 2013 roku ustanawiający wspólne standardy eksportu broni konwencjonalnej.Kontrola zbrojeń i rozbrojenie
AUSSOMMisja wsparcia i stabilizacji Unii Afrykańskiej w Somalii, działająca od 1 stycznia 2025 roku.Organizacje i sojusze bezpieczeństwa
AWACS (E-3A NATO)Natowska flota samolotów wczesnego ostrzegania i kontroli, którą Polska współtworzy od 2006 roku.Sojusze
AWL (Akademia Wojsk Lądowych)Uczelnia wojskowa we Wrocławiu kształcąca dowódców, akademią od 2017 roku.Uczelnie i szkolnictwo
AW101Śmigłowce Marynarki Wojennej do zwalczania okrętów podwodnych i ratownictwa bojowego.Uzbrojenie i modernizacja
AW149Wielozadaniowe śmigłowce ze Świdnika dla Wojsk Lądowych.Uzbrojenie i modernizacja
A400MCiężki samolot transportowy Airbusa, którego zakup Polska negocjuje z finansowania SAFE.Uzbrojenie i modernizacja