Pierwszego dnia wojny, 1 września 1939 roku, Wołyńska Brygada Kawalerii płk. Juliana Filipowicza przez cały dzień zatrzymywała pod Mokrą niemiecką 4 Dywizję Pancerną. Walczyła głównie armatami przeciwpancernymi, a nie szarżą – historycy podkreślają znaczenie bitwy dla działań opóźniających.1
Przebieg
Wołyńska Brygada Kawalerii płk. Juliana Filipowicza broniła się pod Mokrą i Ostrowami na północny zachód od Częstochowy przed 4 Dywizją Pancerną wspieraną przez bombowce nurkujące. Kluczowe były armaty przeciwpancerne wz. 37 i karabiny przeciwpancerne wz. 35, a w decydującym momencie wsparł ją pociąg pancerny nr 53. Po zmroku brygada się wycofała.1
Polskie straty to ok. 500 żołnierzy, 5 dział i kilkaset koni; niemieckie – kilkaset żołnierzy i ok. 100 unieruchomionych czołgów i pojazdów. Historycy podkreślają znaczenie bitwy dla działań opóźniających, nie efektownych szarż.1
Siły i straty – rozbieżności
Wcześniejszy tekst PAP (2014) wymienia w składzie brygady 12 i 19 Pułk Ułanów, 2 Pułk Strzelców Konnych i pociąg pancerny nr 53; cytuje dr. Andrzeja Wesołowskiego z Centralnego Archiwum Wojskowego, współautora monografii „Mokra – Działoszyn 1939”. Podaje ok. 70 zniszczonych czołgów niemieckich, a zarazem ok. 100 czołgów i pojazdów unieruchomionych na polu bitwy – tekst nie wyjaśnia różnicy między tymi liczbami.2